Ἡ πνευματική νηστεία

Ἐν ὄψει τῆς εἰσόδου μας στή Μεγάλη Τεσσαρακοστή ὁ Σεβασμ. Μητροπολίτης μας κ. Συμεών ἀπέστειλε στίς Ἐνορίες τῆς Μητροπόλεώς μας τήν ἀκόλουθη Ἐγκύκλιο γιά νά ἀναγνωσθεῖ στή θεία Λειτουργία τῆς Κυριακῆς τῆς Τυρινῆς.

*

   Ἡ ἀγάπη τοῦ Κυρίου μας,

   προσφιλέστατοι Πατέρες καί ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

   ὁδήγησε καί πάλι τά βήματά μας στό κατώφλι τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Εἶναι ἡ κατ᾽ ἐξοχήν ἱερή περίοδος· ἡ καρδιά τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους. Ἄν οἱ χριστιανοί ἀδιάκοπα, κάθε ὥρα καί κάθε στιγμή, ὀφείλουμε ν᾽ ἀγωνιζόμαστε γιά νά ἐνσαρκώνουμε στή ζωή μας τό θέλημα τοῦ Θεοῦ καί Πατέρα μας καί νά τηροῦμε τίς εὐαγγελικές ἐντολές, πολύ περισσότερο αὐτό χρεωστοῦμε νά πράττουμε στή διάρκεια τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς.

   Ὁ πνευματικός ἀγώνας πού καλούμαστε νά ἀναλάβουμε εἶναι ἡ ἀναγκαία συνθήκη προετοιμασίας μας γιά νά βιώσουμε τά ἅγια Πάθη τοῦ λυτρωτοῦ καί Κυρίου Ἰησοῦ καί νά μετάσχουμε στήν πασχάλια χαρά τῆς ἐνδόξου Ἀναστάσεώς Του.

   Γνώρισμα θεμελιῶδες τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ἡ νηστεία· ἡ νηστεία ὅμως πού δέν περιορίζεται μόνο στήν ἀποχή μας ἀπό ὁρισμένες ὑλικές τροφές —αὐτές πού ὀνομάζουμε ἀρτύσιμες—, ἀλλά καί ἡ «πνευματική νηστεία», πού ἀποτελεῖ τήν οὐσιωδέστερη καί δυσκολώτερη πλευρά τῆς ἐκκλησιαστικῆς νηστείας. Αὐτή ἡ νηστεία εἶναι, ὅπως ψάλλουμε αὐτές τίς ἡμέρες, «δεκτή» καί «εὐάρεστος τῷ Κυρίῳ».

* * *

   Σέ τί συνίσταται αὐτή ἡ πνευματική νηστεία; Ἐπιτρέψτε μου νά ἐπισημάνω στήν ἀγάπη σας ὁρισμένους ἀναγκαίους στόχους της, τούς ὁποίους οἱ χριστιανοί καλούμαστε νά ἐπιτύχουμε.

   Καθαρότητα καρδιᾶς. Ἡ καρδιά μας στή χριστιανική μας ἀντίληψη ἀποτελεῖ τό κέντρο τῆς πνευματικῆς ὕπαρξής μας. Ἐδῶ κατοικεῖ ἡ χάρη τοῦ Χριστοῦ πού λάβαμε κατά τό Βάπτισμά μας. Καί παραμένει ἡ χάρη, ὅσο ἡ καρδιά μας διατηρεῖται καθαρή. Ὅμως στήν καρδιά ἐπιδιώκουν νά εἰσβάλουν καί τά διάφορα πάθη. Ὁ ἀγώνας μας, λοιπόν, συνίσταται στό νά διατηροῦμε καθαρή τήν καρδιά μας. Ἡ ἱκεσία τοῦ προφήτου Δαβίδ «Καρδίαν καθαράν κτίσον (=πλάσε) ἐν ἐμοί ὁ Θεός» (Ψαλμ. 50,12) θά πρέπει νά εἶναι καί δικό μας καθημερινό αἴτημα. Καί ὅταν ἡ καρδιά μας εἶναι ἐλευθερωμένη ἀπό ἐμπαθεῖς ἐπιθυμίες, τότε γίνεται κατοικητήριο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Αὐτό σημαίνει ὁ λόγος τοῦ Κυρίου πρός τούς μαθητές Του: «Ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντός ὑμῶν ἐστι» (Λουκ. 17,21).

   Καθαρότητα λογισμῶν. Λογισμοί εἶναι οἱ σκέψεις, τά ὅσα περνοῦν ἀπό τό νοῦ μας. Οἱ χριστιανοί ἐπαγρυπνοῦμε ἔτσι ὥστε ἀκάθαρτοι καί αἰσχροί λογισμοί νά μή μολύνουν τό νοῦ μας. Ὁ νοῦς μας νά εἶναι καθαρός. Ἡ θέρμη τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ καί ἡ πνευματική ἐπαγρύπνηση νά κρατοῦν τό νοῦ μας μακριά ἀπό κάθε ἐφάμαρτη σκέψη. Ὁ ζωντανός λόγος τοῦ Θεοῦ, πού καθημερινά θά πρέπει νά μελετᾶμε, νά ἁγιάζει τό νοῦ μας καί νά γεννᾶ μέσα μας μόνο ἀγαθούς καί θεάρεστους λογισμούς.

   Καθαρότητα ὀφθαλμῶν. Σέ μιά ἐποχή πού ἡ εἰκόνα τοῦ γυμνοῦ —τοῦ προκλητικοῦ καί χυδαίου— ἔχει εἰσβάλει παντοῦ στή ζωή μας, καί πού ἀτέλειωτες ὧρες παραδινόμαστε στήν περιπλάνηση στό διαδίκτυο, οἱ χριστιανοί ἰδιαίτερα αὐτή τήν περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ὀφείλουμε νά ὑποβάλλουμε τά μάτια σέ νηστεία. Νά μήν τά ἀφήνουμε ἀφύλακτα. Νά μήν γινόμαστε αἰχμάλωτοι αὐτῆς τῆς βαριᾶς βιομηχανίας τοῦ σέξ καί τῆς βίας πού ἀνεξέλεγκτα λανσάρει ἡ τηλεόραση καί τό διαδίκτυο.

   Καθαρότητα γλώσσας. Ὁ πνευματικός ἀγώνας τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς μᾶς καλεῖ σέ ἔλεγχο καί τῆς γλώσσας μας. Οἱ βρισιές, οἱ αἰσχρολογίες, οἱ διαβολές, οἱ συκοφαντίες, ἡ κατάκριση μολύνουν τή γλώσσα μας. Λερώνουν τά χείλη μας. Γι᾽ αὐτό καί οἱ χριστιανοί ὀφείλουμε νά ἐλέγχουμε τό στόμα μας. Νά μήν ἐπιτρέπουμε ποτέ τά χείλη μας νά προφέρουν ὁτιδήποτε μολύνει τή γλώσσα. Λυπεῖ τούς ἀδελφούς μας. Προσβάλλει τούς συνανθρώπους μας. Βλάπτει καί ἀδικεῖ ἄλλους ἀνθρώπους.

   Ἀντιθέτως, μέ τό στόμα μας νά δοξάζουμε τό ὄνομα τοῦ Κυρίου. Ἡ ὑμνωδία καί ἡ προσευχή νά ἐξαγιάζουν τά χείλη μας. Καί ὁ καλός μας λόγος νά ἀναπαύει καί νά προξενεῖ χαρά στούς γύρω μας. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος μᾶς συμβουλεύει: «Κανένας βλαβερός λόγος ἄς μή βγαίνει ἀπό τό στόμα μας παρά μόνο ὠφέλιμος πού νά μπορεῖ νά οἰκοδομήσει, ὅταν χρειάζεται, καί νά κάνει καλό σ᾽ αὐτούς πού τόν ἀκοῦνε» (Ἐφεσ. 4,29).

* * *

   Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί,

   Ἀπό αὔριο μπαίνουμε στή Μεγάλη Τεσσαρακοστή! Δοξάζουμε γι᾽ αὐτό τόν Κύριό μας. Χαιρόμαστε πνευματικά. Καί μέ ἀποφασιστικότητα ξεκινᾶμε τόν πνευματικό μας ἀγώνα.

   Δέν εἴμαστε μόνοι. Δίπλα μας συναγωνίζονται καί οἱ ἄλλοι ἀδελφοί μας. Καί ὁ ταπεινός ἐπίσκοπός σας προσεύχεται καί παρακαλεῖ τόν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό νά σᾶς ἐνδυναμώνει στόν ἀγώνα σας. Νά σᾶς χαρίζει θάρρος, ὑπομονή καί δύναμη.

ΚΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ!

Μέ πολλή ἐν Χριστῷ πατρική ἀγάπη
Ὁ Ἐπίσκοπός σας

†  Ὁ Νέας Σμύρνης ΣΥΜΕΩΝ